Thứ tư, 13 Tháng 12 2017

Công tác khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập của tỉnh nhà được thừa kế truyền thống của nhân dân ở một vùng quê hiếu học.

Công tác khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập của tỉnh nhà được thừa kế truyền thống của nhân dân ở một vùng quê hiếu học, nhất là từ khi có Chỉ thị số 11-CT/TW ngày 13/4/2007 của Bộ Chính trị (khóa X) về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác khuyến học, khuyến tài xây dựng xã hội học tập”. Ở tỉnh nhà, ngày 5/4/2011 Tỉnh ủy cũng ban hành Chỉ thị số 07-CT/TU về “Tiếp tục tăng cường lãnh đạo công tác khuyến học, khuyến tài…”

            Các chủ trương qua các văn bản quan trọng trên của Trung ương của Tỉnh ủy đã kịp thời được phổ biến rộng rãi đến các chi bộ cơ sở, đến các tầng lớp nhân dân từ các đường phố, đến các thôn, bản. Khi ý Đảng đã hợp với lòng dân thì chủ trương ấy trở thành một phong trào rộng khắp như các phong trào khác. Đặc biệt nó nhuần nhuyễn trong tư tưởng và hành động của mỗi người dân, hòa nhập vào các phong trào khác ví như phong trào khuyến học với cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” mà Trung ương đã phát động trước đó hàng chục năm.

            Về tổ chức hội đến cuối năm 2014 toàn tỉnh đã có 2863 chi hội với 260.685 hội viên đạt tỷ lệ 28,6% dân số của tỉnh. Phong trào xây dựng gia đình, dòng họ hiếu học, cộng đồng khuyến học cũng không ngừng được xây dựng và phát triển mạnh mẽ. Đến nay, toàn tỉnh đã có 180.687 gia đình và 1581 dòng họ được công nhận là gia đình dòng họ hiếu học, 1.350 cộng đồng là những đơn vị có phong trào khuyến học.

            Quỹ khuyến học cũng được phát triển mạnh mẽ. Nhiều gia đình, dòng họ, quê hương có quỹ khuyến học. Toàn tỉnh đến nay quỹ khuyến học từ gia đình, cơ sở, lên đến tỉnh tổng số dư có trên 50 tỷ đồng. Điển hình là quỹ khuyến học của tỉnh mang danh nhân Đinh Bộ Lĩnh có trên 20 tỷ đồng. Các huyện như Nho Quan có quỹ khuyến học Lương Văn Thăng; huyện Kim Sơn quỹ khuyến học Nguyễn Công Trứ; huyện Yên Khánh có quỹ khuyến học Vũ Duy Thanh; huyện Yên Mô có quỹ khuyến học Tạ Uyên … Mỗi huyện trong tỉnh số dư quỹ có đến hàng tỷ đồng. Nhiều xã, nhiều dòng họ quỹ khuyến học đến nay cũng có tới hàng trăm triệu đồng như: Xã Khánh Hải, Khánh Cư (huyện Yên Khánh), xã Thượng Kiệm, thị trấn Phát Diệm (huyện Kim Sơn), xã Yên Thắng (huyện Yên Mô), dòng họ Nguyễn Xuân (xã Gia Trấn, huyện Gia Viễn)… Do có quỹ khuyến học mà hàng năm các cấp hội toàn tỉnh đã kịp thời động viên khen thưởng, trợ giúp cho hàng nghìn học sinh có thành tích cao hoặc vượt khó vươn lên trong học tập.

            Phong trào học tập được phát động sâu rộng khắp mọi nơi. Nhiều gia đình, nhiều dòng họ trong tỉnh tiếp tục phát huy truyền thống hiếu học từ lâu đời nay tiếp tục duy trì và phát triển. Bên cạnh những dòng họ truyền thống như họ Nguyễn Tử (xã Ninh Nhất), họ Hoàng (xã Ninh Tiến) thành phố Ninh Bình; họ Trần (xã Lai Thành), họ TRịnh Duy “(huyện Yên Mô), họ Nguyễn Đình (phường Ninh Khánh) tiếp tục nổi lên còn có dòng họ Hà phố Phong Lạc, thị trấn Nho Quan, từ thế ký XIX đã từng mời cụ Tam Nguyên Nguyễn Khuyến về dạy học cho con cháu. Dòng họ đã nêu cao lời răn dạy con cháu rằng:

“Đề cao nòi giống ắt đại hòa hợp

Coi trọng bổng lộc ắt đại nguy nan

Tôn trọng tài năng ắt đại phồn thịnh

Ưa thích xu nịnh ắt đại suy vong”

            Chính vì nét văn hóa đó mà đến nay dòng họ Hà có nhiều giáo sư, tiến sỹ, cử nhân. Những năm trước cách mạng, dòng họ có nhiều người đi theo cách mạng. Đến nay, dòng họ có 2 người từng là Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh.

            Dòng họ Trịnh Duy xã Khánh Thịnh, huyện Yên Mô cũng là một dòng họ có truyền thống văn hóa. Ngay từ năm 1996, dòng họ đã thành lập Ban Khuyến học, dòng họ luôn lấy lời di huấn của tổ tiên để giáo huấn cho con cháu:

“Học hành cốt để khởi gia

Hòa thuận cốt để tề gia

Cần kiệm cốt để trị gia

Làm theo công lý cốt để bảo gia”

Khởi gia, tề gia, trị gia, bảo gia cốt để bảo quốc

            Những lời di huấn trên của các dòng họ cho con cháu chính là nét văn hóa đã được lưu truyền bao đời nay. Điều đó khẳng định phong trào khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập có tác dụng và là một nội dung vô cùng quan trọng trong cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng văn hóa”. Không có gia đình nào, dòng họ nào, khu dân cư nào có phong trào văn hóa lại không có phong trào khuyến học, khuyến tài. Đó là truyền thống tốt của mỗi dòng họ, khu dân cư có học, có hiểu biết do đó văn hóa được nâng cao. Các thiết chế văn hóa cũng được nâng lên điều đó chứng minh quan điểm của Đảng trong Chỉ thị số 11 có đoạn ghi: “Vận động nhân dân tích cự học tập nâng cao dân trí nghề nghiệp, chuyên môn, nhằm nâng cao năng lực sản xuất, chất lượng công việc, chất lượng cuộc sống. Gắn việc phát triển phong trào khuyến học, khuyến tài với xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, học phải đi đôi với hành, với phong trào làm kinh tế giỏi, xóa đói giảm nghèo và xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở”.

            Trung tâm học tập cộng đồng ở các xã là nơi hoc tập suốt đời của người lớn với phương châm “cần gì học nấy”. Nhiều Trung tâm là nơi không ngừng nâng cao trình độ văn hóa cho nhân dân. Trung tâm học tập cộng đồng của xã Ninh Mỹ nơi đã đào tạo cho hàng trăm thanh thiếu niên có trình độ nhạc lý vào các trường âm nhạc quốc gia. Tiếng hát và các bài thể dục ở đây đã làm cho nhiều người dân nâng cao năng suất lao động. Có thanh niên mắc vào nghiện ngập nhưng khi vào sinh hoạt ở Trung tâm đã quên được thói xấu nghiện hút. Giáo sư Nguyễn Văn Hiệu đã về đây và tặng cho Trung tâm phần thưởng “Nhân tài đất việt”.

            Công tác khuyến học gắn với phong trào của các đoàn thể, với các ngành hữu quan như Ủy ban MTTQ, Liên Đoàn lao động, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội Nông dân, Đoàn thanh niên, Hội Cựu chiến binh, Hội Người cao tuổi, Hội Cựu giáo chức. Đặc biệt, là với ngành giáo dục. Do đó đã tạo ta một sức mạnh tổng hợp thúc đẩy toàn dân ở mọi nơi, mọi lứa tuổi thực hiện, một phong trào mang tính toàn diện xây dựng một xã hội học tập, trên nền văn hóa có sự đóng góp của phong trào khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập.

            Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy “Văn hóa soi đường quốc dân đi” lời dạy của người cho chúng ta nhận thấy không có văn hóa thì không có trí thức. Nền tảng của văn hóa là việc học hành để không ngừng nâng cao sự hiểu biết, nâng cao năng suất lao động đưa đất nước phát triển phồn vinh. Trong đó, có khuyến học, khuyến tài. Ngày 20/12/1956 đồng bào xã Liên Sơn huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình có thành tích trong phong trào xóa nạn mù chữ được Bác Hồ gửi thư khen trong thư Bác biểu dương đồng bào Liên Sơn đã vượt lên khó khăn, đạt thành tích cao trong học tập. Cuối thư khen Bác nhấn mạnh: “Thanh toán mù chữ là bước đầu nâng cao trình độ văn hóa. Trình độ văn hóa của nhân dân lên cao sẽ giúp chúng ta đẩy mạnh công cuộc khôi phục kinh tế, phát triển dân chủ. Nâng cao trình độ văn hóa của nhân dân cũng là một việc cần thiết để xây dựng nước ta thành một nước hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh”.

            Thấm nhuần lời dạy trên của Bác, ta càng thấy sâu sắc mối quan hệ của công tác khuyến học, khuyến tài, với cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”.

                                                                     (Nguyễn Khắc Thiệu - PCT Hội Khuyến học tỉnh Ninh Bình)